ⓘ Letërsi - Letërsia, Çmimi Nobel për Letërsi, Çmimi Neustadt International për Letërsi, Natyralizmi në letërsi, Akademia Gjermane për Gjuhë dhe Letërsi ..

Letërsia

Letersia eshte teresia te gjitha veprave te shkruara dhe te veprave nga lemi i krijimtarise gojore, qe jane shkruar me heret. Letersine ndryshe edhe mund ta qujame dhe art i fjales se shkruar. Letersia mund te ndahet mbi shume baza dhe kjo ndarje ka per qellim qe ti sistemoje korpuset e veprave sipas lemenjve te caktuar.

Çmimi Nobel për Letërsi

Çmimi Nobel per Letersi eshte çmimi me i larte per arritjet me te medha letrare nga nje autore brenda nje viti. Per here te pare me kete çmim u laureua shkrimtari francez Sully Prudhomme ne vitin 1901, ndersa i fundit ne vitin 2016 Çmimin Nobel per Letersi e fitoi shkrimtari amerikan Bob Dylan. Shkrimtari i pare shqiptar qe u emerua per kete çmim ishte poeti kombetar Gjergj Fishta, ndersa ne vitet ’90 disa here u emerua prozatori i shquar Ismail Kadare, por fatkeqesisht ai ende nuk eshte laureuar me kete Çmim.

Çmimi Neustadt International për Letërsi

Çmimi Nderkombetar Neustadt per Letersi eshte nje çmim dyvjeçar per letersine i sponsorizuar nga Universiteti i Oklahomas dhe revista e tij letrare nderkombetare, "World Literature Today". Konsiderohet si nje nga çmimet letrare me prestigjioze nderkombetare, shpesh i krahasuar me Çmimin Nobel ne Letersi. Eshte quajtur "Nobeli Amerikan". Qe kur u themelua ne 1970, rreth 30 laureate, kandidate ose juriste te saj me pas jane vleresuar me Çmimin Nobel. Ashtu si Nobeli, ai u jepet individeve per tere vepren e tyre, jo per nje veper te vetme.

Natyralizmi në letërsi

Natyralizmi ne letersi eshte nje levizje qe fillon ne fund te shekullit XIX, e ngjashme me realizmin letrar ne refuzimin e tij te romantizmit, por e veçante ne perqafimin e tij te determinizmit, shkeputjes, objektivizmit shkencor dhe komentit shoqeror. Levizja mbeshtetet kryesisht ne teorite e autorit francez Emile Zola.

Akademia Gjermane për Gjuhë dhe Letërsi

Akademia Gjermane per Gjuhe dhe Letersi u themelua me 1949 nga lidhja e shkrimtarve gjerman si pasuese e Seksioit te artit te vjershes te ish akademise prusiane. Kjo akademi paraqete letersin gjermane ne Gjermani dhe jashte saj. Shperndane mirenjohjet si Çmimi Georg Buechner per letersi, kritik, Çmimi Sigmund Freud per proza shkencore. Selia e akedemise eshte ne Darmstad.

Arian Leka

Arian Leka lindi ne Durres me 1966. Studioi muzike ne Liceun" Jan Kukuzeli”. Ka kryer Fakultetin Filologjik per Gjuhe dhe Letersi shqipe dhe ka plotesuar studimet ne Firence, Itali per letersi te re Lettere Moderne. Ka botuar poezi, proze, ese, letersi per femije. Permendim mes se tjerash: Anija e Gjumit - poezi - dy botime, Gjarpri i Shtepise - roman - tre botime, Strabizem - poezi botim ne Maqedoni, Tirane, Shpina e Burrit, tregime dhe novela. Nderkohe eshte marre me perkthime, kryesisht nga letersia italiane. Eshte themeluesi i Festivalit te pare nderkombetar te poezise POETEKA, qe zhvi ...

                                     

Etnofolizmi

Etnofolizmi eshte emri ofendues qe i drejtohet nje kombi, ose nje perkatesie nga nje perkatesi tjeter. P.sh. nga sllavet perdoret fjala "šiptar". Shqiptaret perdorin emrin fyes per serbet dhe malazezet: "Shka", Shkije, Shqah dhe Shqeh Ky etnofolizem gjendet edhe ne Lahuta e Malcis: Eni,eni,mori Shkina, Eni,eni te Vranina, Mblidhni vete nper shpat e prrue Ehú! Kortaret e djelmve tue; Edhè msoni fmín mbas sotit Mos t lakmojn tokes s Kastriotit, Pse u bjen shtrêjt, qe besa e Zotit

                                     

Pena të arta franceze për shqiptarët: (1332-2007)

Pena te arta franceze per shqiptaret: antologji, udhepershkrime, portrete, letersi, art, kulture. Autor Fotaq Andrea. Faqet e librit 762. Botuar ne Tirane: Grand Prind, 2007.

                                     

Shkëndija (revistë 1940-43)

Numri i pare i Shkendijes doli ne korrik te vitit 1940, ndersa numri i fundit, i njembedhjeti, eshte i vitit 1943. Ky organ drejtohej nga shkrimtari Ernest Koliqi, kurse drejtor pergjegjes ishte Selahudin Toto. Por nga numri 1 i vitit 1942 drejtor pergjegjes dhe pronar u be Ernest Koliqi. Shkendija ishte periodiku kryesor letrar ne Shqiperi gjate periudhes se Luftes se Dyte Boterore.